En ucuz teklif neden en pahalıya gelir?

Üç firmadan teklif aldınız: 380.000 ₺, 520.000 ₺ ve 610.000 ₺. Aradaki fark neredeyse iki kat. İlk düşünce "en ucuzu neden bu kadar ucuz?" oluyor. Doğru soru ise şu: bu üç teklif aynı işi mi tarif ediyor?

Sahada gördüğümüz kadarıyla, cevap genelde hayır.

Fark nerede saklanıyor?

1. Metraj yapılmamış

En yaygın sebep. Firma daireye 10 dakika bakıp götürü bir rakam veriyor. Boya metrekaresi ölçülmemiş, seramik alanı hesaplanmamış, kapı sayısı sayılmamış.

Sonuç: iş başladıktan sonra "boya 110 değil 297 metrekareymiş" gibi kalemler ek olarak geliyor.

Nasıl anlaşılır: teklifte kalem başına miktar (m², mtül, adet) yazıyor mu? Yazmıyorsa metraj yapılmamıştır.

2. Malzeme tanımsız bırakılmış

"Seramik döşenmesi — 24.000 ₺" ile "60×120 porselen seramik (X marka, Y serisi), derz ve profil dahil — 24.000 ₺" aynı cümle değil.

İlkinde hangi seramiğin geleceği belirsiz. İş sırasında gösterilen ürün beğenilmezse fark ödeniyor.

Nasıl anlaşılır: teklifte marka, model ya da en azından ürün sınıfı (ebat, sınıf, kalınlık) yazıyor mu?

3. Kalemler kapsam dışı bırakılmış

Teklifte görünmeyen ama mutlaka yapılması gereken işler:

• Moloz nakliyesi ve döküm bedeli

• Koruma örtüsü ve maskeleme

• İnce temizlik

• Süpürgelik ve geçiş profilleri

• Priz ve anahtar kapakları

• Silikon ve derz uygulaması

Bunların toplamı 110 m² bir dairede 40.000–60.000 ₺ tutuyor. Teklifte yoksa, iş sonunda geliyor.

4. İşçilik süresi kısılmış

Bu, tekliften okunmayan ama sonucu en çok etkileyen fark. Aynı boya işi 3 günde de yapılır, 7 günde de. Aradaki fark:

• Yüzey hazırlığına ayrılan zaman

• Katlar arası bekleme sürelerine uyulması

• Kenar ve köşe düzeltmeleri

Hızlı yapılan iş ilk hafta aynı görünür. Fark, yan ışık vurduğunda ve altı ay sonra ortaya çıkar.

5. Sigortasız çalışma

Sigortasız ekip, sigortalı ekipten belirgin ölçüde ucuza çalışır. Ama şantiyede bir kaza olduğunda sorumluluk zinciri ev sahibine kadar uzanabiliyor. Bu, tasarruf edilecek bir kalem değil.

Teklifleri karşılaştırılabilir hâle getirmek

Üç farklı teklifi kıyaslamanın tek yolu, hepsini aynı kalem listesi üzerine oturtmak. Pratik yöntem:

1. En ayrıntılı teklifi alın, kalem listesini çıkarın

2. Diğer firmalara aynı listeyi gönderip "bu kalemler dahil mi?" diye sorun

3. Eksik kalemleri kendi rakamlarıyla ekletin

4. Sonra karşılaştırın

Bu adımdan sonra iki kat olan fark genelde %15–20'ye iniyor. O fark gerçek fark: firma yapısı, ekip büyüklüğü, iş yoğunluğu.

Sözleşmede aranacaklar

• Sabit bedel ve bedelin neyi kapsadığı

• Kalem listesi miktarlarıyla birlikte (teklif eki olarak)

• İş programı — hangi aşama hangi gün

• Ödeme planı — aşamaya bağlı, peşin ağırlıklı olmayan

• Ek iş prosedürü — yazılı onay şartı

• Garanti süresi ve kapsamı

• Gecikme durumu — bildirim yükümlülüğü

Bunların hepsi tek sayfada toplanabiliyor. Tadilat sözleşmesinde bulunması gerekenleri ayrı bir yazıda madde madde yazdık.

Peşin ödeme uyarısı

İşin tamamının peşin istenmesi, sektörde en büyük risk göstergesi. Sağlıklı ödeme planı aşamaya bağlıdır:

• Sözleşmede: %25–30 (malzeme avansı)

• Kırım ve tesisat bitiminde: %25

• Seramik ve boya bitiminde: %25

• Teslimde: %20–25

Son dilimin teslimde kalması, eksik listesinin gerçekten kapatılmasını sağlayan tek mekanizma.

Teklifinizi kalem kalem görmek isterseniz ücretsiz teklif alın; ölçüyü alıp yazılı, miktarlı teklif hazırlayalım.