Elektrik tesisatı ne zaman komple yenilenmeli?

Elektrik tesisatı, tadilatta görünmeyen ama en kritik kalemlerden biri. Bittikten sonra kontrol etme şansınız yok — duvarın içinde kalıyor.

Bu yazı, tesisatın ne zaman komple yenilenmesi gerektiğini ve ölçü sırasında neye baktığımızı anlatıyor.

Komple yenileme gerektiren durumlar

1. Kablo kesiti yetersiz

En yaygın sebep. Eski binalarda priz hatları 1,5 mm² kablo ile çekilmiş oluyor; oysa priz hatları 2,5 mm² olmalı. Aydınlatma için 1,5 mm² yeterli ama prizler için değil.

Belirtisi: birden fazla cihaz aynı anda çalışınca sigorta atıyor, priz ya da kablo ısınıyor.

2. Sigorta kutusu eski tip

Vidalı buşonlu sigorta kutusu görüyorsak, tesisatın geri kalanı da büyük ihtimalle aynı yaştadır. Modern tesisatta:

• Otomatik sigortalar (W otomat)

• 30 mA kaçak akım rölesi

• Ayrı hat: mutfak, banyo, klima, çamaşır/bulaşık makinesi

• Topraklama hattı

3. Topraklama yok

1990 öncesi birçok dairede topraklama hattı yok. Prizde üçüncü uç görünse bile bağlı olmayabiliyor — bunu test cihazıyla kontrol ediyoruz. Topraklamasız tesisatta kaçak akım rölesi de tam koruma sağlamıyor.

4. Priz sayısı yetersiz

Eski dairelerde oda başına 2–3 priz normaldi. Bugün bir salonda 8–10 priz noktası gerekiyor. Uzatma kablosuyla çözülen her nokta hem güvenlik hem düzen sorunu.

5. Islak hacimde uygunsuz tesisat

Banyoda priz konumları yönetmelikle sınırlı. Duş bölgesine yakın priz, küvet üstünde anahtar gibi durumlar ölçü sırasında karşımıza çıktığında mutlaka değiştiriyoruz.

Kısmi yenileme yeterli olduğunda

Her dairede komple yenileme gerekmiyor. Şu durumlarda kısmi müdahale yeterli:

• Tesisat 2000 sonrası, kablo kesitleri uygun

• Topraklama hattı mevcut ve çalışıyor

• Yalnızca priz sayısı artırılacak

• Yalnızca sigorta kutusu modernize edilecek

Bu durumda mevcut boruların içinden yeni kablo çekilir, sıva açılmaz. Maliyet komple yenilemenin üçte biri kadar.

Tadilatta doğru sıra

Elektrik işi, sıva ve alçıdan önce biter. Yanlış sıralamanın bedeli, yeni boyanmış duvarın kırılması oluyor.

Doğru akış:

1. Kırım ve söküm

2. Su tesisatı kaba montaj

3. Elektrik kaba montaj — borular, kasalar, kablo çekimi

4. Sıva ve alçı onarımı

5. Saten

6. Boya

7. Elektrik ince montaj — priz, anahtar, armatür

Priz ve anahtar kapakları boyadan sonra takılır; önce takılırsa boya bulaşıyor ve kenarları temiz çıkmıyor.

Yerinde ne ölçüyoruz?

• Sigorta kutusundaki hat sayısı ve tipi

• Kaçak akım rölesi var mı, testi çalışıyor mu

• Priz topraklaması (test cihazıyla, örnekleme)

• Kablo kesiti (buat açılarak)

• Mevcut boruların durumu — yeni kablo çekilebilir mi

Bu kontrol 20 dakika sürüyor ve komple yenileme mi kısmi mi gerektiğini net olarak ortaya koyuyor. Tahminle verilen "komple yenileyelim" kararı çoğu zaman gereksiz masraf.

Yasal not

Elektrik tesisatı işleri, elektrik tesisatçısı yetki belgesi olan kişilerce yapılmalı. Doğalgaz hattına müdahale ise yalnızca yetkili gaz firmasının işidir; tadilat firması bu işe girmez, giremez.

Elektrik tesisatı hizmetimize bakabilir ya da dairenizin mevcut durumunu yerinde kontrol etmemiz için ücretsiz teklif isteyebilirsiniz.